Mavi Yengeç (
Callinectes sapidus), gezegenimiz üzerinde en çok avlanan hayvan türlerinden biridir. Tadından kaynaklı yüksek değerinden ötürü bazı bölgelerde aşırı avlanmaya bağlı olarak yok olmanın eşiğine gelmiştir. Neyse ki türe yönelik çok katı koruma önlemleri bulunmaktadır ve aşırı avlanma, tür ile ilgili sorunlardan yalnızca biridir.

Mavi Yengeç üzerinde yaşayabilen ve Dünya üzerinde bulunan, bildiğimiz en ölümcül parazitlerden biri olan "Hematodinium" cinsi dinoflagellalar, bilim insanlarının 15 yılı aşkın süredir ilgisini çekmektedir. Tek hücreli bu parazitler, Mavi Yengeçlerin hemolenflerine (bizdeki kan ve dokuya eş olan biyolojik yapılar) etki ederek "acı yengeç hastalığı" denen bir hastalığa neden olurlar. Bu hastalık sonucunda yengeçlerde pıhtılaşma sorunları ve renk solması görülür. Ölüm ise genellikle vücudun dokusal sorunlarla mücadele ederken harcadığı aşırı enerjiden ötürü gelir. Ne yazık ki hastalıklı yengeçleri ayıklamak pek işe yaramaz, çünkü parazit kolaylıkla ilişkili türler üzerinde de yaşayıp yayılabilmektedir.

Çok yakın zamanda, bu hayvanları kurtarmak ve soylarını korumak adına çok önemli bir adım atılmış olacak: Virginia Denizbilimleri Enstitüsü'nden Prof. Jeff Shields ve çalışma arkadaşları, ilgili parazitin yaşam döngüsünü 15 yıllık araştırmaları sonucunda tam olarak tespit ettiler. Bu sayede parazitin yengeçten yengece bulaşma mekanizmaları tespit edilebilecek, yengeç bünyesinde nasıl hayatta kaldığı netleştirilecek ve parazite müdahale edilebilecek.

Her ne kadar parazit insanlara bulaşmıyor olsa da, ileri dönemlerdeki evrimi sonucu söz konusu olabilecek bir bulaşmanın da böylelikle önüne geçilecek. Zira parazit insanlara bulaşabilir hale gelecek olursa, çok hızlı ve sessiz bir şekilde yayılarak milyonlarca insanın ölümüne sebep olabilir. Parazitin durdurulmasının balıkçılık sektörünün de sorunlarını azaltacağı düşünülüyor.


Hazırlayan: ÇMB (Evrim Ağacı)


Kaynak: ScienceDaily